{"id":36951,"date":"2025-02-13T10:30:31","date_gmt":"2025-02-13T05:00:31","guid":{"rendered":"https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/?p=36951"},"modified":"2025-02-13T10:30:32","modified_gmt":"2025-02-13T05:00:32","slug":"tb-symptoms-in-hindi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/tb-symptoms-in-hindi\/","title":{"rendered":"TB ke Lakshan in Hindi (\u091f\u0940\u092c\u0940 \u0915\u0947 \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923), \u0909\u092a\u091a\u093e\u0930 \u0914\u0930 \u092c\u091a\u093e\u0935 \u0915\u0947 \u0909\u092a\u093e\u092f"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-gallery aligncenter columns-1 is-cropped\"><ul class=\"blocks-gallery-grid\"><li class=\"blocks-gallery-item\"><figure><img width=\"1024\" height=\"512\" src=\"https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/WhatsApp-Image-2025-02-11-at-11.25.59-AM-1-1024x512.jpg\" alt=\"TB ke Lakshan in Hindi (\u091f\u0940\u092c\u0940 \u0915\u0947 \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923), \u0909\u092a\u091a\u093e\u0930 \u0914\u0930 \u092c\u091a\u093e\u0935 \u0915\u0947 \u0909\u092a\u093e\u092f\" data-id=\"36953\" data-full-url=\"https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/WhatsApp-Image-2025-02-11-at-11.25.59-AM-1.jpg\" data-link=\"https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/?attachment_id=36953\" class=\"wp-image-36953\" srcset=\"https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/WhatsApp-Image-2025-02-11-at-11.25.59-AM-1-1024x512.jpg 1024w, https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/WhatsApp-Image-2025-02-11-at-11.25.59-AM-1-300x150.jpg 300w, https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/WhatsApp-Image-2025-02-11-at-11.25.59-AM-1-768x384.jpg 768w, https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/WhatsApp-Image-2025-02-11-at-11.25.59-AM-1-1536x768.jpg 1536w, https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/WhatsApp-Image-2025-02-11-at-11.25.59-AM-1-595xh.jpg 595w, https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/WhatsApp-Image-2025-02-11-at-11.25.59-AM-1-150x75.jpg 150w, https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/WhatsApp-Image-2025-02-11-at-11.25.59-AM-1.jpg 1600w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure><\/li><\/ul><\/figure>\n\n\n\n<p>\u091f\u0940\u092c\u0940 (\u0924\u092a\u0947\u0926\u093f\u0915) \u090f\u0915 \u0917\u0902\u092d\u0940\u0930 \u0938\u0902\u0915\u094d\u0930\u093e\u092e\u0915 \u0930\u094b\u0917 \u0939\u0948 \u091c\u094b \u092e\u093e\u0907\u0915\u094b\u092c\u0948\u0915\u094d\u091f\u0940\u0930\u093f\u092f\u092e \u091f\u094d\u092f\u0942\u092c\u0930\u0915\u0941\u0932\u094b\u0938\u093f\u0938 (Mycobacterium Tuberculosis) \u0928\u093e\u092e\u0915 \u092c\u0948\u0915\u094d\u091f\u0940\u0930\u093f\u092f\u093e \u0915\u0947 \u0915\u093e\u0930\u0923 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u092f\u0939 \u092e\u0941\u0916\u094d\u092f \u0930\u0942\u092a \u0938\u0947 \u092b\u0947\u092b\u0921\u093c\u094b\u0902 \u0915\u094b \u092a\u094d\u0930\u092d\u093e\u0935\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948, \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u0936\u0930\u0940\u0930 \u0915\u0947 \u0905\u0928\u094d\u092f \u092d\u093e\u0917\u094b\u0902 \u091c\u0948\u0938\u0947 \u0939\u0921\u094d\u0921\u093f\u092f\u094b\u0902, \u092e\u0938\u094d\u0924\u093f\u0937\u094d\u0915, \u0917\u0941\u0930\u094d\u0926\u0947 \u0914\u0930 \u0930\u0940\u0922\u093c \u0915\u0940 \u0939\u0921\u094d\u0921\u0940 \u0915\u094b \u092d\u0940 \u0928\u0941\u0915\u0938\u093e\u0928 \u092a\u0939\u0941\u0902\u091a\u093e \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n\n\n\n<p>\u092d\u093e\u0930\u0924 \u092e\u0947\u0902 \u091f\u0940\u092c\u0940 \u090f\u0915 \u092c\u0921\u093c\u0940 \u0938\u094d\u0935\u093e\u0938\u094d\u0925\u094d\u092f \u0938\u092e\u0938\u094d\u092f\u093e \u092c\u0928\u0940 \u0939\u0941\u0908 \u0939\u0948, \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u0938\u092e\u092f \u092a\u0930 \u0938\u0939\u0940 \u092a\u0939\u091a\u093e\u0928 \u0914\u0930 \u0909\u092a\u091a\u093e\u0930 \u0938\u0947 \u0907\u0938\u0947 \u092a\u0942\u0930\u0940 \u0924\u0930\u0939 \u0920\u0940\u0915 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0907\u0938 \u092c\u094d\u0932\u0949\u0917 \u092e\u0947\u0902 \u0939\u092e <strong>TB ke Lakshan in Hindi,<\/strong> \u0907\u0938\u0915\u0947 \u0909\u092a\u091a\u093e\u0930 \u0914\u0930 \u092c\u091a\u093e\u0935 \u0915\u0947 \u0909\u092a\u093e\u092f\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u092c\u093e\u0930\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u0935\u093f\u0938\u094d\u0924\u093e\u0930 \u0938\u0947 \u091c\u093e\u0928\u0947\u0902\u0917\u0947 \u0924\u093e\u0915\u093f \u0906\u092a \u0916\u0941\u0926 \u0915\u094b \u0914\u0930 \u0905\u092a\u0928\u0947 \u092a\u0930\u093f\u0935\u093e\u0930 \u0915\u094b \u0907\u0938 \u092c\u0940\u092e\u093e\u0930\u0940 \u0938\u0947 \u092c\u091a\u093e \u0938\u0915\u0947\u0902\u0964<\/p>\n\n\n\n<h2><strong>\u091f\u0940\u092c\u0940 \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948? (What is Tuberculosis?)<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>\u091f\u0940\u092c\u0940 (\u0924\u092a\u0947\u0926\u093f\u0915) \u090f\u0915 \u0938\u0902\u0915\u094d\u0930\u093e\u092e\u0915 \u0930\u094b\u0917 \u0939\u0948 \u091c\u094b \u092e\u0941\u0916\u094d\u092f \u0930\u0942\u092a \u0938\u0947 \u092b\u0947\u092b\u0921\u093c\u094b\u0902 \u0915\u094b \u092a\u094d\u0930\u092d\u093e\u0935\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948, \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u092f\u0939 \u0936\u0930\u0940\u0930 \u0915\u0947 \u0905\u0928\u094d\u092f \u092d\u093e\u0917\u094b\u0902 \u091c\u0948\u0938\u0947 \u0939\u0921\u094d\u0921\u093f\u092f\u094b\u0902, \u092e\u0938\u094d\u0924\u093f\u0937\u094d\u0915, \u0917\u0941\u0930\u094d\u0926\u0947 \u0914\u0930 \u0930\u0940\u0922\u093c \u0915\u0940 \u0939\u0921\u094d\u0921\u0940 \u0915\u094b \u092d\u0940 \u092a\u094d\u0930\u092d\u093e\u0935\u093f\u0924 \u0915\u0930 \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u092f\u0939 \u0930\u094b\u0917 \u092e\u093e\u0907\u0915\u094b\u092c\u0948\u0915\u094d\u091f\u0940\u0930\u093f\u092f\u092e \u091f\u094d\u092f\u0942\u092c\u0930\u0915\u0941\u0932\u094b\u0938\u093f\u0938 (<strong>Mycobacterium Tuberculosis<\/strong>) \u0928\u093e\u092e\u0915 \u092c\u0948\u0915\u094d\u091f\u0940\u0930\u093f\u092f\u093e \u0915\u0947 \u0915\u093e\u0930\u0923 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n\n\n\n<p>\u091f\u0940\u092c\u0940 \u0939\u0935\u093e \u0915\u0947 \u092e\u093e\u0927\u094d\u092f\u092e \u0938\u0947 \u090f\u0915 \u0935\u094d\u092f\u0915\u094d\u0924\u093f \u0938\u0947 \u0926\u0942\u0938\u0930\u0947 \u0935\u094d\u092f\u0915\u094d\u0924\u093f \u092e\u0947\u0902 \u092b\u0948\u0932\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u091c\u092c \u0915\u094b\u0908 \u0938\u0902\u0915\u094d\u0930\u092e\u093f\u0924 \u0935\u094d\u092f\u0915\u094d\u0924\u093f \u0916\u093e\u0902\u0938\u0924\u093e, \u091b\u0940\u0902\u0915\u0924\u093e \u092f\u093e \u092c\u093e\u0924 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948, \u0924\u094b \u091f\u0940\u092c\u0940 \u0915\u0947 \u092c\u0948\u0915\u094d\u091f\u0940\u0930\u093f\u092f\u093e \u0939\u0935\u093e \u092e\u0947\u0902 \u092b\u0948\u0932 \u091c\u093e\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902, \u091c\u093f\u0938\u0947 \u090f\u0915 \u0938\u094d\u0935\u0938\u094d\u0925 \u0935\u094d\u092f\u0915\u094d\u0924\u093f \u0938\u093e\u0902\u0938 \u0915\u0947 \u0938\u093e\u0925 \u0905\u0902\u0926\u0930 \u0932\u0947 \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0939\u093e\u0932\u093e\u0902\u0915\u093f, \u092f\u0939 \u091c\u0930\u0942\u0930\u0940 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0939\u0948 \u0915\u093f \u0939\u0930 \u0938\u0902\u0915\u094d\u0930\u092e\u093f\u0924 \u0935\u094d\u092f\u0915\u094d\u0924\u093f \u092e\u0947\u0902 \u091f\u0940\u092c\u0940 \u0915\u0947 \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923 \u0926\u093f\u0916\u0947\u0902\u0964 \u0915\u0941\u091b \u092e\u093e\u092e\u0932\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902, \u092c\u0948\u0915\u094d\u091f\u0940\u0930\u093f\u092f\u093e \u0936\u0930\u0940\u0930 \u092e\u0947\u0902 \u0928\u093f\u0937\u094d\u0915\u094d\u0930\u093f\u092f \u0930\u0939\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 (\u0932\u0947\u091f\u0947\u0902\u091f \u091f\u0940\u092c\u0940) \u0914\u0930 \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u0930\u0915\u094d\u0937\u093e \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u0940 \u0915\u0947 \u0915\u092e\u091c\u094b\u0930 \u0939\u094b\u0928\u0947 \u092a\u0930 \u0938\u0915\u094d\u0930\u093f\u092f \u0939\u094b \u091c\u093e\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/p>\n\n\n\n<p>\u0905\u0917\u0930 \u091f\u0940\u092c\u0940 \u0915\u093e \u0938\u092e\u092f \u092a\u0930 \u0907\u0932\u093e\u091c \u0928 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u090f \u0924\u094b \u092f\u0939 \u0917\u0902\u092d\u0940\u0930 \u091c\u091f\u093f\u0932\u0924\u093e\u0913\u0902 \u0915\u093e \u0915\u093e\u0930\u0923 \u092c\u0928 \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0939\u093e\u0932\u093e\u0901\u0915\u093f, \u092f\u0939 \u092a\u0942\u0930\u0940 \u0924\u0930\u0939 \u0938\u0947 \u0920\u0940\u0915 \u0939\u094b\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0940 \u092c\u0940\u092e\u093e\u0930\u0940 \u0939\u0948, \u092c\u0936\u0930\u094d\u0924\u0947 \u092e\u0930\u0940\u091c\u093c \u0938\u092e\u092f \u092a\u0930 \u0926\u0935\u093e\u090f\u0901 \u0932\u0947 \u0914\u0930 \u0907\u0932\u093e\u091c \u092a\u0942\u0930\u093e \u0915\u0930\u0947\u0964<\/p>\n\n\n\n<h2><strong>\u091f\u0940\u092c\u0940 \u0915\u0947 \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923 (TB ke Lakshan in Hindi)<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>\u091f\u0940\u092c\u0940 \u0915\u0947 \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923 \u0936\u0941\u0930\u0941\u0906\u0924\u0940 \u091a\u0930\u0923 \u092e\u0947\u0902 \u0939\u0932\u094d\u0915\u0947 \u0939\u094b \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902, \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u091c\u0948\u0938\u0947-\u091c\u0948\u0938\u0947 \u0938\u0902\u0915\u094d\u0930\u092e\u0923 \u092c\u0922\u093c\u0924\u093e \u0939\u0948, \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923 \u0917\u0902\u092d\u0940\u0930 \u0939\u094b \u091c\u093e\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964 <strong>\u092a\u0941\u0930\u0941\u0937\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u091f\u0940\u092c\u0940 \u0915\u0947 \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923<\/strong> \u0914\u0930 \u092e\u0939\u093f\u0932\u093e\u0913\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u0941\u091b \u0905\u0902\u0924\u0930 \u0939\u094b \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948, \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u0938\u093e\u092e\u093e\u0928\u094d\u092f \u0924\u094c\u0930 \u092a\u0930 \u0928\u093f\u092e\u094d\u0928\u0932\u093f\u0916\u093f\u0924 \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923 \u0926\u0947\u0916\u0947 \u091c\u093e\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902:<\/p>\n\n\n\n<h3><strong>\u0938\u093e\u092e\u093e\u0928\u094d\u092f \u091f\u0940\u092c\u0940 \u0915\u0947 \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923:<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<ul><li><strong>\u0932\u0917\u093e\u0924\u093e\u0930 \u0916\u093e\u0902\u0938\u0940 (2 \u0938\u092a\u094d\u0924\u093e\u0939 \u0938\u0947 \u0905\u0927\u093f\u0915)<\/strong> \u2013 \u092f\u0926\u093f \u0916\u093e\u0902\u0938\u0940 \u0926\u094b \u0938\u092a\u094d\u0924\u093e\u0939 \u0938\u0947 \u0905\u0927\u093f\u0915 \u0938\u092e\u092f \u0924\u0915 \u092c\u0928\u0940 \u0930\u0939\u0947, \u0935\u093f\u0936\u0947\u0937\u0915\u0930 \u092f\u0926\u093f \u0915\u092b \u092e\u0947\u0902 \u0916\u0942\u0928 \u0939\u094b, \u0924\u094b \u092f\u0939 \u091f\u0940\u092c\u0940 \u0915\u093e \u0938\u0902\u0915\u0947\u0924 \u0939\u094b \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li><li><strong>\u0936\u0930\u0940\u0930 \u092e\u0947\u0902 \u0932\u0917\u093e\u0924\u093e\u0930 \u0915\u092e\u091c\u094b\u0930\u0940 \u0914\u0930 \u0925\u0915\u093e\u0928<\/strong> \u2013 \u0905\u0927\u093f\u0915 \u0936\u093e\u0930\u0940\u0930\u093f\u0915 \u092a\u0930\u093f\u0936\u094d\u0930\u092e \u0928 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u092a\u0930 \u092d\u0940 \u0935\u094d\u092f\u0915\u094d\u0924\u093f \u0925\u0915\u093e \u0939\u0941\u0906 \u092e\u0939\u0938\u0942\u0938 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0924\u0925\u093e \u0936\u0930\u0940\u0930 \u0915\u092e\u091c\u094b\u0930 \u0939\u094b\u0928\u0947 \u0932\u0917\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li><li><strong>\u0924\u0947\u091c\u0940 \u0938\u0947 \u0935\u091c\u0928 \u0915\u092e \u0939\u094b\u0928\u093e<\/strong> \u2013 \u092c\u093f\u0928\u093e \u0915\u093f\u0938\u0940 \u0938\u094d\u092a\u0937\u094d\u091f \u0915\u093e\u0930\u0923 \u0915\u0947 \u0905\u091a\u093e\u0928\u0915 \u0935\u091c\u0928 \u0915\u092e \u0939\u094b\u0928\u093e \u091f\u0940\u092c\u0940 \u0915\u093e \u090f\u0915 \u092a\u094d\u0930\u092e\u0941\u0916 \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923 \u0939\u094b \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li><li><strong>\u092d\u0942\u0916 \u0915\u092e \u0932\u0917\u0928\u093e<\/strong> \u2013 \u091f\u0940\u092c\u0940 \u0938\u0947 \u092a\u0940\u0921\u093c\u093f\u0924 \u0935\u094d\u092f\u0915\u094d\u0924\u093f \u0915\u0940 \u092d\u0942\u0916 \u0915\u092e \u0939\u094b \u091c\u093e\u0924\u0940 \u0939\u0948, \u091c\u093f\u0938\u0938\u0947 \u0936\u0930\u0940\u0930 \u092e\u0947\u0902 \u090a\u0930\u094d\u091c\u093e \u0914\u0930 \u092a\u094b\u0937\u0923 \u0915\u0940 \u0915\u092e\u0940 \u0939\u094b \u091c\u093e\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964<\/li><li><strong>\u0939\u0932\u094d\u0915\u093e \u092c\u0941\u0916\u093e\u0930 \u0930\u0939\u0928\u093e<\/strong> \u2013 \u0905\u0927\u093f\u0915\u093e\u0902\u0936 \u091f\u0940\u092c\u0940 \u0930\u094b\u0917\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0932\u092e\u094d\u092c\u0947 \u0938\u092e\u092f \u0924\u0915 \u0939\u0932\u094d\u0915\u093e \u092c\u0941\u0916\u093e\u0930 \u0930\u0939\u0924\u093e \u0939\u0948, \u091c\u094b \u0935\u093f\u0936\u0947\u0937\u0915\u0930 \u0936\u093e\u092e \u0915\u0947 \u0938\u092e\u092f \u092c\u0922\u093c \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li><li><strong>\u0930\u093e\u0924 \u092e\u0947\u0902 \u0905\u0927\u093f\u0915 \u092a\u0938\u0940\u0928\u093e \u0906\u0928\u093e<\/strong> \u2013 \u0938\u094b\u0924\u0947 \u0938\u092e\u092f \u092c\u093f\u0928\u093e \u0915\u093f\u0938\u0940 \u0915\u093e\u0930\u0923 \u0915\u0947 \u0905\u0924\u094d\u092f\u0927\u093f\u0915 \u092a\u0938\u0940\u0928\u093e \u0906\u0928\u093e \u092d\u0940 \u091f\u0940\u092c\u0940 \u0915\u093e \u0938\u0902\u0915\u0947\u0924 \u0939\u094b \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li><li><strong>\u0938\u0940\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u0926\u0930\u094d\u0926 \u0914\u0930 \u0938\u093e\u0902\u0938 \u0932\u0947\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u0926\u093f\u0915\u094d\u0915\u0924<\/strong> \u2013 \u092f\u0926\u093f \u0938\u0902\u0915\u094d\u0930\u092e\u0923 \u092b\u0947\u092b\u0921\u093c\u094b\u0902 \u0924\u0915 \u092b\u0948\u0932 \u091c\u093e\u090f \u0924\u094b \u0938\u093e\u0902\u0938 \u0932\u0947\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u092e\u0938\u094d\u092f\u093e \u0939\u094b \u0938\u0915\u0924\u0940 \u0939\u0948 \u0914\u0930 \u0938\u0940\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u0926\u0930\u094d\u0926 \u092e\u0939\u0938\u0942\u0938 \u0939\u094b \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li><li><strong>\u0917\u0932\u0947 \u092f\u093e \u0932\u093f\u092e\u094d\u092b \u0928\u094b\u0921\u094d\u0938 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0942\u091c\u0928<\/strong> \u2013 \u092f\u0926\u093f \u091f\u0940\u092c\u0940 \u0932\u093f\u092e\u094d\u092b \u0928\u094b\u0921\u094d\u0938 (\u0917\u0930\u094d\u0926\u0928, \u092c\u0917\u0932 \u092f\u093e \u091c\u093e\u0902\u0918\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u092a\u093e\u0938) \u0915\u094b \u092a\u094d\u0930\u092d\u093e\u0935\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948, \u0924\u094b \u0935\u0947 \u0938\u0942\u091c \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/li><li><strong>\u0939\u0921\u094d\u0921\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0914\u0930 \u091c\u094b\u0921\u093c\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0926\u0930\u094d\u0926<\/strong> \u2013 \u0939\u0921\u094d\u0921\u0940 \u0915\u0940 \u091f\u0940\u092c\u0940 (Bone TB) \u0939\u094b\u0928\u0947 \u092a\u0930 \u0939\u0921\u094d\u0921\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0914\u0930 \u091c\u094b\u0921\u093c\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0926\u0930\u094d\u0926 \u0939\u094b\u0928\u0947 \u0932\u0917\u0924\u093e \u0939\u0948, \u0916\u093e\u0938\u0924\u094c\u0930 \u092a\u0930 \u0930\u0940\u0922\u093c \u0914\u0930 \u0918\u0941\u091f\u0928\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902\u0964<\/li><li><strong>\u092e\u0938\u094d\u0924\u093f\u0937\u094d\u0915 \u092f\u093e \u0928\u094d\u092f\u0942\u0930\u094b\u0932\u0949\u091c\u093f\u0915\u0932 \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923<\/strong> \u2013 \u092f\u0926\u093f \u091f\u0940\u092c\u0940 \u092e\u0938\u094d\u0924\u093f\u0937\u094d\u0915 \u0915\u094b \u092a\u094d\u0930\u092d\u093e\u0935\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0924\u0940 \u0939\u0948 (\u091c\u093f\u0938\u0947 <em>\u092e\u0947\u0928\u093f\u0928\u094d\u091c\u093f\u092f\u0932 \u091f\u0940\u092c\u0940<\/em> \u0915\u0939\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948), \u0924\u094b \u0938\u093f\u0930\u0926\u0930\u094d\u0926, \u0909\u0932\u091d\u0928, \u0917\u0930\u094d\u0926\u0928 \u092e\u0947\u0902 \u091c\u0915\u0921\u093c\u0928 \u0914\u0930 \u092c\u0947\u0939\u094b\u0936\u0940 \u091c\u0948\u0938\u0947 \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923 \u0926\u093f\u0916 \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/li><li><strong>\u092a\u0947\u091f \u0938\u0947 \u091c\u0941\u0921\u093c\u0940 \u0938\u092e\u0938\u094d\u092f\u093e\u090f\u0902<\/strong> \u2013 \u0906\u0902\u0924\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u091f\u0940\u092c\u0940 \u0939\u094b\u0928\u0947 \u092a\u0930 \u092a\u0947\u091f \u0926\u0930\u094d\u0926, \u0926\u0938\u094d\u0924, \u0915\u092c\u094d\u091c \u092f\u093e \u092a\u0947\u091f \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0942\u091c\u0928 \u091c\u0948\u0938\u0940 \u0938\u092e\u0938\u094d\u092f\u093e\u090f\u0902 \u0939\u094b \u0938\u0915\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/li><li><strong>\u092f\u0942\u0930\u093f\u0928 \u092e\u0947\u0902 \u0916\u0942\u0928 \u0906\u0928\u093e<\/strong> \u2013 \u092f\u0926\u093f \u091f\u0940\u092c\u0940 \u0915\u093f\u0921\u0928\u0940 \u0915\u094b \u092a\u094d\u0930\u092d\u093e\u0935\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0924\u0940 \u0939\u0948, \u0924\u094b \u092a\u0947\u0936\u093e\u092c \u092e\u0947\u0902 \u0916\u0942\u0928 \u0906 \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0914\u0930 \u092c\u093e\u0930-\u092c\u093e\u0930 \u092f\u0942\u0930\u093f\u0928 \u092a\u093e\u0938 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0940 \u091c\u0930\u0942\u0930\u0924 \u092e\u0939\u0938\u0942\u0938 \u0939\u094b \u0938\u0915\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964<\/li><\/ul>\n\n\n\n<h3><strong>\u092a\u0941\u0930\u0941\u0937\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u091f\u0940\u092c\u0940 \u0915\u0947 \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923:<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<ul><li>\u0905\u0924\u094d\u092f\u0927\u093f\u0915 \u092a\u0938\u0940\u0928\u093e \u0906\u0928\u093e, \u0935\u093f\u0936\u0947\u0937\u0915\u0930 \u0930\u093e\u0924 \u092e\u0947\u0902\u0964<\/li><li>\u092c\u093e\u0930-\u092c\u093e\u0930 \u0920\u0902\u0921 \u0932\u0917\u0928\u093e\u0964<\/li><li>\u0938\u093e\u0902\u0938 \u0932\u0947\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u0920\u093f\u0928\u093e\u0908\u0964<\/li><li>\u092b\u0947\u092b\u0921\u093c\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u091c\u0932\u0928 \u092f\u093e \u0926\u0930\u094d\u0926\u0964<\/li><li>\u0915\u093e\u092e \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0940 \u0915\u094d\u0937\u092e\u0924\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0915\u092e\u0940\u0964<\/li><\/ul>\n\n\n\n<h2><strong>\u091f\u0940\u092c\u0940 \u0915\u0947 \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930 (Types of TB in Hindi)<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>\u091f\u0940\u092c\u0940 (\u0915\u094d\u0937\u092f \u0930\u094b\u0917) \u0915\u0908 \u0924\u0930\u0939 \u0915\u0940 \u0939\u094b \u0938\u0915\u0924\u0940 \u0939\u0948, \u091c\u094b \u0938\u0902\u0915\u094d\u0930\u092e\u0923 \u0915\u0947 \u0938\u094d\u0925\u093e\u0928 \u0914\u0930 \u0917\u0902\u092d\u0940\u0930\u0924\u093e \u092a\u0930 \u0928\u093f\u0930\u094d\u092d\u0930 \u0915\u0930\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964 \u092f\u0939\u093e\u0902 \u0939\u092e \u092e\u0941\u0916\u094d\u092f \u0930\u0942\u092a \u0938\u0947 \u091f\u0940\u092c\u0940 \u0915\u0947 \u092a\u094d\u0930\u092e\u0941\u0916 \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u092c\u093e\u0930\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u091c\u093e\u0928\u0947\u0902\u0917\u0947:<\/p>\n\n\n\n<h4><strong>1. \u092b\u0947\u092b\u0921\u093c\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u091f\u0940\u092c\u0940 (Pulmonary TB)<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>\u092f\u0939 \u091f\u0940\u092c\u0940 \u0915\u093e \u0938\u092c\u0938\u0947 \u0906\u092e \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930 \u0939\u0948, \u091c\u093f\u0938\u092e\u0947\u0902 \u0938\u0902\u0915\u094d\u0930\u092e\u0923 \u092b\u0947\u092b\u0921\u093c\u094b\u0902 \u0915\u094b \u092a\u094d\u0930\u092d\u093e\u0935\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u092f\u0939 \u0916\u093e\u0902\u0938\u0928\u0947, \u091b\u0940\u0902\u0915\u0928\u0947 \u092f\u093e \u0938\u0902\u0915\u094d\u0930\u092e\u093f\u0924 \u0935\u094d\u092f\u0915\u094d\u0924\u093f \u0915\u0947 \u0938\u0902\u092a\u0930\u094d\u0915 \u092e\u0947\u0902 \u0906\u0928\u0947 \u0938\u0947 \u092b\u0948\u0932 \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0907\u0938\u0915\u0947 \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0932\u0917\u093e\u0924\u093e\u0930 \u0916\u093e\u0902\u0938\u0940, \u0916\u0942\u0928 \u0915\u0940 \u0916\u093e\u0902\u0938\u0940, \u0938\u0940\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u0926\u0930\u094d\u0926 \u0914\u0930 \u0938\u093e\u0902\u0938 \u0932\u0947\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u0924\u0915\u0932\u0940\u092b \u0936\u093e\u092e\u093f\u0932 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/p>\n\n\n\n<h4><strong>2. \u0917\u093f\u0932\u094d\u091f\u0940 \u091f\u0940\u092c\u0940 (Lymph node TB)<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>\u0907\u0938\u092e\u0947\u0902 \u091f\u0940\u092c\u0940 \u092c\u0948\u0915\u094d\u091f\u0940\u0930\u093f\u092f\u093e \u0932\u093f\u092e\u094d\u092b \u0928\u094b\u0921\u094d\u0938 \u0915\u094b \u0938\u0902\u0915\u094d\u0930\u092e\u093f\u0924 \u0915\u0930 \u0926\u0947\u0924\u093e \u0939\u0948, \u091c\u093f\u0938\u0938\u0947 \u0917\u0930\u094d\u0926\u0928, \u092c\u0917\u0932 \u092f\u093e \u0915\u092e\u0930 \u0915\u0947 \u0906\u0938\u092a\u093e\u0938 \u0938\u0942\u091c\u0928 \u0939\u094b \u0938\u0915\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964 \u092f\u0939 \u0938\u0942\u091c\u0928 \u0926\u0930\u094d\u0926 \u0930\u0939\u093f\u0924 \u0939\u094b \u0938\u0915\u0924\u0940 \u0939\u0948, \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u0938\u092e\u092f \u0915\u0947 \u0938\u093e\u0925 \u092f\u0939 \u092c\u0922\u093c \u0938\u0915\u0924\u0940 \u0939\u0948 \u0914\u0930 \u092a\u0930\u0947\u0936\u093e\u0928\u0940 \u092a\u0948\u0926\u093e \u0915\u0930 \u0938\u0915\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964<\/p>\n\n\n\n<h4><strong>3. \u0939\u0921\u094d\u0921\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0914\u0930 \u091c\u094b\u0921\u093c\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u091f\u0940\u092c\u0940<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>\u092f\u0939 \u091f\u0940\u092c\u0940 \u0939\u0921\u094d\u0921\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0914\u0930 \u091c\u094b\u0921\u093c\u094b\u0902 \u0915\u094b \u092a\u094d\u0930\u092d\u093e\u0935\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0924\u0940 \u0939\u0948, \u091c\u094b \u0916\u093e\u0938 \u0924\u094c\u0930 \u092a\u0930 \u0930\u0940\u0922\u093c, \u0915\u0942\u0932\u094d\u0939\u094b\u0902 \u0914\u0930 \u0918\u0941\u091f\u0928\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u092a\u093e\u0908 \u091c\u093e\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964 \u0907\u0938 \u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u093f \u092e\u0947\u0902 \u0935\u094d\u092f\u0915\u094d\u0924\u093f \u0915\u094b \u0939\u0921\u094d\u0921\u093f\u092f\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0932\u0917\u093e\u0924\u093e\u0930 \u0926\u0930\u094d\u0926, \u0938\u0942\u091c\u0928 \u0914\u0930 \u091a\u0932\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u0926\u093f\u0915\u094d\u0915\u0924 \u0939\u094b \u0938\u0915\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964<\/p>\n\n\n\n<h4><strong>4. \u092a\u0947\u091f \u0915\u0940 \u091f\u0940\u092c\u0940 (Abdominal TB)<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>\u0907\u0938 \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930 \u0915\u0940 \u091f\u0940\u092c\u0940 \u092a\u0947\u091f \u0915\u0947 \u0905\u0902\u0917\u094b\u0902 \u091c\u0948\u0938\u0947 \u0906\u0902\u0924, \u0932\u0940\u0935\u0930, \u0915\u093f\u0921\u0928\u0940 \u0914\u0930 \u092a\u093e\u091a\u0928 \u0924\u0902\u0924\u094d\u0930 \u0915\u094b \u092a\u094d\u0930\u092d\u093e\u0935\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964 \u0907\u0938\u0915\u0947 \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u092a\u0947\u091f \u092e\u0947\u0902 \u0926\u0930\u094d\u0926, \u092d\u0942\u0916 \u0928 \u0932\u0917\u0928\u093e, \u0935\u091c\u0928 \u0915\u092e \u0939\u094b\u0928\u093e \u0914\u0930 \u0915\u092d\u0940-\u0915\u092d\u0940 \u092a\u0947\u091f \u092e\u0947\u0902 \u0917\u093e\u0902\u0920 \u0939\u094b\u0928\u093e \u0936\u093e\u092e\u093f\u0932 \u0939\u094b \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n\n\n\n<h4><strong>5. \u092e\u0938\u094d\u0924\u093f\u0937\u094d\u0915 \u0915\u0940 \u091f\u0940\u092c\u0940 (Meningeal TB)<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>\u091c\u092c \u091f\u0940\u092c\u0940 \u092c\u0948\u0915\u094d\u091f\u0940\u0930\u093f\u092f\u093e \u092e\u0938\u094d\u0924\u093f\u0937\u094d\u0915 \u0915\u0940 \u091d\u093f\u0932\u094d\u0932\u093f\u092f\u094b\u0902 (\u092e\u0947\u0902\u0928\u093f\u0928\u094d\u091c\u0947\u0938) \u0915\u094b \u0938\u0902\u0915\u094d\u0930\u092e\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948, \u0924\u094b \u0907\u0938\u0947 \u092e\u0938\u094d\u0924\u093f\u0937\u094d\u0915 \u0915\u0940 \u091f\u0940\u092c\u0940 \u092f\u093e \u092e\u0947\u0902\u0928\u093f\u0928\u094d\u091c\u093f\u092f\u0932 \u091f\u0940\u092c\u0940 \u0915\u0939\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u092f\u0939 \u092c\u0939\u0941\u0924 \u0917\u0902\u092d\u0940\u0930 \u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u093f \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948, \u091c\u093f\u0938\u092e\u0947\u0902 \u0938\u093f\u0930\u0926\u0930\u094d\u0926, \u0909\u0932\u094d\u091f\u0940, \u0917\u0930\u094d\u0926\u0928 \u092e\u0947\u0902 \u0905\u0915\u0921\u093c\u0928 \u0914\u0930 \u0915\u092d\u0940-\u0915\u092d\u0940 \u092c\u0947\u0939\u094b\u0936\u0940 \u091c\u0948\u0938\u0940 \u0938\u092e\u0938\u094d\u092f\u093e\u090f\u0902 \u0939\u094b \u0938\u0915\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/p>\n\n\n\n<h4><strong>6. \u091c\u0928\u0928\u093e\u0902\u0917 \u0914\u0930 \u092e\u0942\u0924\u094d\u0930 \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u0940 \u0915\u0940 \u091f\u0940\u092c\u0940<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>\u092f\u0939 \u0915\u093f\u0921\u0928\u0940, \u092e\u0942\u0924\u094d\u0930\u093e\u0936\u092f \u092f\u093e \u092a\u094d\u0930\u091c\u0928\u0928 \u0905\u0902\u0917\u094b\u0902 \u0915\u094b \u092a\u094d\u0930\u092d\u093e\u0935\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0924\u0940 \u0939\u0948, \u091c\u093f\u0938\u0938\u0947 \u092a\u0947\u0936\u093e\u092c \u092e\u0947\u0902 \u091c\u0932\u0928, \u092a\u0947\u091f \u0926\u0930\u094d\u0926 \u0914\u0930 \u0915\u092d\u0940-\u0915\u092d\u0940 \u092c\u093e\u0902\u091d\u092a\u0928 \u091c\u0948\u0938\u0940 \u0938\u092e\u0938\u094d\u092f\u093e\u090f\u0902 \u0939\u094b \u0938\u0915\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/p>\n\n\n\n<h4><strong>7. \u090f\u092e\u0921\u0940\u0906\u0930 \u091f\u0940\u092c\u0940 (Multidrug Resistant TB)<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>\u092f\u0939 \u091f\u0940\u092c\u0940 \u0915\u093e \u090f\u0915 \u0916\u0924\u0930\u0928\u093e\u0915 \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930 \u0939\u0948, \u091c\u093f\u0938\u092e\u0947\u0902 \u0926\u0935\u093e\u0907\u092f\u094b\u0902 \u0915\u093e \u0905\u0938\u0930 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0939\u094b\u0924\u093e\u0964 \u092f\u0939 \u0917\u0932\u0924 \u092f\u093e \u0905\u0927\u0942\u0930\u0947 \u0907\u0932\u093e\u091c \u0915\u0947 \u0915\u093e\u0930\u0923 \u0935\u093f\u0915\u0938\u093f\u0924 \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948 \u0914\u0930 \u0907\u0938\u0947 \u0920\u0940\u0915 \u0915\u0930\u0928\u093e \u092e\u0941\u0936\u094d\u0915\u093f\u0932 \u0939\u094b \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n\n\n\n<p>\u091f\u0940\u092c\u0940 \u0915\u093e \u0938\u0939\u0940 \u0938\u092e\u092f \u092a\u0930 \u092a\u0924\u093e \u0932\u0917\u093e\u0928\u093e \u0914\u0930 \u0909\u091a\u093f\u0924 \u0907\u0932\u093e\u091c \u0915\u0930\u0935\u093e\u0928\u093e \u092c\u0939\u0941\u0924 \u091c\u0930\u0942\u0930\u0940 \u0939\u0948\u0964&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<h2><strong>\u091f\u0940\u092c\u0940 \u0915\u0947 \u0909\u092a\u091a\u093e\u0930 (TB Treatment in Hindi)<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>\u091f\u0940\u092c\u0940 (\u091f\u094d\u092f\u0942\u092c\u0930\u0915\u0941\u0932\u094b\u0938\u093f\u0938) \u090f\u0915 \u0917\u0902\u092d\u0940\u0930 \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u092a\u0942\u0930\u0940 \u0924\u0930\u0939 \u0938\u0947 \u0920\u0940\u0915 \u0939\u094b\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0940 \u092c\u0940\u092e\u093e\u0930\u0940 \u0939\u0948, \u092c\u0936\u0930\u094d\u0924\u0947 \u0915\u093f \u0938\u092e\u092f \u092a\u0930 \u0938\u0939\u0940 \u0907\u0932\u093e\u091c \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u090f\u0964 \u0907\u0938\u0915\u093e \u0909\u092a\u091a\u093e\u0930 \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0917\u0902\u092d\u0940\u0930\u0924\u093e, \u0938\u0902\u0915\u094d\u0930\u092e\u0923 \u0915\u0940 \u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u093f \u0914\u0930 \u0930\u094b\u0917\u0940 \u0915\u0940 \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u0930\u094b\u0927\u0915 \u0915\u094d\u0937\u092e\u0924\u093e \u092a\u0930 \u0928\u093f\u0930\u094d\u092d\u0930 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u091f\u0940\u092c\u0940 \u0915\u0947 \u0907\u0932\u093e\u091c \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u092e\u0941\u0916\u094d\u092f \u0930\u0942\u092a \u0938\u0947 <strong>\u090f\u0902\u091f\u0940-\u091f\u0940\u092c\u0940 \u0926\u0935\u093e\u090f\u0902 (Anti-TB Drugs)<\/strong> \u0926\u0940 \u091c\u093e\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902, \u091c\u094b \u092c\u0948\u0915\u094d\u091f\u0940\u0930\u093f\u092f\u093e \u0915\u094b \u0928\u0937\u094d\u091f \u0915\u0930\u0915\u0947 \u0938\u0902\u0915\u094d\u0930\u092e\u0923 \u0915\u094b \u092a\u0942\u0930\u0940 \u0924\u0930\u0939 \u0916\u0924\u094d\u092e \u0915\u0930 \u0938\u0915\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/p>\n\n\n\n<h4><strong>1. \u0926\u0935\u093e\u0913\u0902 \u0926\u094d\u0935\u093e\u0930\u093e \u0907\u0932\u093e\u091c (Medication for TB)<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>\u091f\u0940\u092c\u0940 \u0915\u093e \u0907\u0932\u093e\u091c <strong>\u0921\u093e\u092f\u0930\u0947\u0915\u094d\u091f\u0932\u0940 \u0911\u092c\u094d\u091c\u0930\u094d\u0935\u094d\u0921 \u091f\u094d\u0930\u0940\u091f\u092e\u0947\u0902\u091f \u0936\u0949\u0930\u094d\u091f-\u0915\u094b\u0930\u094d\u0938 (DOTS) \u0925\u0947\u0930\u0947\u092a\u0940<\/strong> \u0915\u0947 \u0924\u0939\u0924 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948, \u091c\u093f\u0938\u092e\u0947\u0902 \u092e\u0930\u0940\u091c \u0915\u094b \u091b\u0939 \u092e\u0939\u0940\u0928\u0947 \u092f\u093e \u0909\u0938\u0938\u0947 \u0905\u0927\u093f\u0915 \u0938\u092e\u092f \u0924\u0915 \u0926\u0935\u093e\u090f\u0902 \u0932\u0947\u0928\u0940 \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u0907\u0938\u092e\u0947\u0902 \u092e\u0941\u0916\u094d\u092f \u0930\u0942\u092a \u0938\u0947 \u092f\u0947 \u0926\u0935\u093e\u090f\u0902 \u0936\u093e\u092e\u093f\u0932 \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902:<\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>\u0930\u093f\u092b\u0948\u092e\u094d\u092a\u093f\u0938\u093f\u0928 (Rifampicin)<\/strong><\/li><li><strong>\u0906\u0907\u091c\u093c\u094b\u0928\u093f\u092f\u093e\u091c\u093c\u093f\u0921 (Isoniazid)<\/strong><\/li><li><strong>\u092a\u093e\u0907\u0930\u093e\u091c\u093c\u093f\u0928\u093e\u092e\u093e\u0907\u0921 (Pyrazinamide)<\/strong><\/li><li><strong>\u090f\u0925\u0902\u092c\u0942\u091f\u0949\u0932 (Ethambutol)<\/strong><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>\u0930\u094b\u0917\u0940 \u0915\u094b \u0921\u0949\u0915\u094d\u091f\u0930 \u0915\u0947 \u0928\u093f\u0930\u094d\u0926\u0947\u0936\u093e\u0928\u0941\u0938\u093e\u0930 \u0926\u0935\u093e\u090f\u0902 \u092a\u0942\u0930\u0940 \u0905\u0935\u0927\u093f \u0924\u0915 \u0932\u0947\u0928\u0940 \u091a\u093e\u0939\u093f\u090f, \u092d\u0932\u0947 \u0939\u0940 \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923 \u092a\u0939\u0932\u0947 \u0939\u0940 \u0920\u0940\u0915 \u0939\u094b \u091c\u093e\u090f\u0902\u0964 \u0926\u0935\u093e\u090f\u0902 \u092c\u0940\u091a \u092e\u0947\u0902 \u091b\u094b\u0921\u093c\u0928\u0947 \u0938\u0947 \u0938\u0902\u0915\u094d\u0930\u092e\u0923 \u0926\u094b\u092c\u093e\u0930\u093e \u0939\u094b \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0914\u0930 \u091f\u0940\u092c\u0940 \u0915\u093e \u092c\u0948\u0915\u094d\u091f\u0940\u0930\u093f\u092f\u093e \u0926\u0935\u093e\u0913\u0902 \u0915\u0947 \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u0930\u094b\u0927\u0940 (Drug-resistant TB) \u092c\u0928 \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n\n\n\n<h4><strong>2. \u092e\u0932\u094d\u091f\u0940-\u0921\u094d\u0930\u0917 \u0930\u0947\u091c\u093f\u0938\u094d\u091f\u0947\u0902\u091f \u091f\u0940\u092c\u0940 (MDR-TB) \u0915\u093e \u0907\u0932\u093e\u091c<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>\u0905\u0917\u0930 \u092e\u0930\u0940\u091c \u0938\u093e\u092e\u093e\u0928\u094d\u092f \u0926\u0935\u093e\u0913\u0902 \u0938\u0947 \u0920\u0940\u0915 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0939\u094b \u092a\u093e\u0924\u093e \u0914\u0930 \u092c\u0948\u0915\u094d\u091f\u0940\u0930\u093f\u092f\u093e \u0926\u0935\u093e\u0913\u0902 \u0915\u0947 \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u0930\u094b\u0927\u0940 \u0939\u094b \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948, \u0924\u094b \u0907\u0938\u0947 <strong>\u092e\u0932\u094d\u091f\u0940-\u0921\u094d\u0930\u0917 \u0930\u0947\u091c\u093f\u0938\u094d\u091f\u0947\u0902\u091f \u091f\u0940\u092c\u0940 (MDR-TB)<\/strong> \u0915\u0939\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0907\u0938\u0915\u0947 \u0907\u0932\u093e\u091c \u092e\u0947\u0902 \u0926\u0942\u0938\u0930\u0940 \u092a\u0902\u0915\u094d\u0924\u093f \u0915\u0940 \u0905\u0927\u093f\u0915 \u092a\u094d\u0930\u092d\u093e\u0935\u0940 \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u092e\u0939\u0902\u0917\u0940 \u0914\u0930 \u0932\u0902\u092c\u0940 \u0905\u0935\u0927\u093f \u0915\u0940 \u0926\u0935\u093e\u090f\u0902 \u0926\u0940 \u091c\u093e\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/p>\n\n\n\n<h4><strong>3. \u092a\u094b\u0937\u0923 \u0914\u0930 \u091c\u0940\u0935\u0928\u0936\u0948\u0932\u0940 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0941\u0927\u093e\u0930<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>\u091f\u0940\u092c\u0940 \u092e\u0930\u0940\u091c\u094b\u0902 \u0915\u094b \u092a\u094b\u0937\u0923\u092f\u0941\u0915\u094d\u0924 \u092d\u094b\u091c\u0928 \u0932\u0947\u0928\u093e \u092c\u0939\u0941\u0924 \u091c\u0930\u0942\u0930\u0940 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0936\u0930\u0940\u0930 \u0915\u094b \u0938\u0902\u0915\u094d\u0930\u092e\u0923 \u0938\u0947 \u0932\u0921\u093c\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u092a\u094d\u0930\u094b\u091f\u0940\u0928, \u0935\u093f\u091f\u093e\u092e\u093f\u0928 \u0914\u0930 \u092e\u093f\u0928\u0930\u0932\u094d\u0938 \u0915\u0940 \u091c\u0930\u0942\u0930\u0924 \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964 \u0915\u0941\u091b \u091c\u0930\u0942\u0930\u0940 \u0906\u0939\u093e\u0930 \u092e\u0947\u0902 \u0936\u093e\u092e\u093f\u0932 \u0939\u0948\u0902:<\/p>\n\n\n\n<ul><li>\u0939\u0930\u0940 \u0938\u092c\u094d\u091c\u093f\u092f\u093e\u0902 \u0914\u0930 \u092b\u0932<\/li><li>\u0926\u0942\u0927, \u0905\u0902\u0921\u0947 \u0914\u0930 \u092a\u094d\u0930\u094b\u091f\u0940\u0928 \u092f\u0941\u0915\u094d\u0924 \u0906\u0939\u093e\u0930<\/li><li>\u092a\u0930\u094d\u092f\u093e\u092a\u094d\u0924 \u092a\u093e\u0928\u0940 \u0914\u0930 \u0939\u093e\u0907\u0921\u094d\u0930\u0947\u091f\u0947\u0921 \u0930\u0939\u0928\u093e<\/li><\/ul>\n\n\n\n<h4><strong>4. \u0928\u093f\u092f\u092e\u093f\u0924 \u091c\u093e\u0902\u091a \u0914\u0930 \u0921\u0949\u0915\u094d\u091f\u0930 \u0938\u0947 \u092a\u0930\u093e\u092e\u0930\u094d\u0936<\/strong><\/h4>\n\n\n\n<p>\u091f\u0940\u092c\u0940 \u0915\u0947 \u092e\u0930\u0940\u091c \u0915\u094b \u0907\u0932\u093e\u091c \u0915\u0947 \u0926\u094c\u0930\u093e\u0928 \u0928\u093f\u092f\u092e\u093f\u0924 \u0930\u0942\u092a \u0938\u0947 \u0921\u0949\u0915\u094d\u091f\u0930 \u0938\u0947 \u092e\u093f\u0932\u0928\u093e \u091a\u093e\u0939\u093f\u090f \u0924\u093e\u0915\u093f \u0907\u0932\u093e\u091c \u0915\u0940 \u092a\u094d\u0930\u0917\u0924\u093f \u0915\u0940 \u091c\u093e\u0902\u091a \u0915\u0940 \u091c\u093e \u0938\u0915\u0947 \u0914\u0930 \u0926\u0935\u093e\u0913\u0902 \u0915\u0947 \u0915\u093f\u0938\u0940 \u092d\u0940 \u0938\u093e\u0907\u0921 \u0907\u092b\u0947\u0915\u094d\u091f \u0915\u094b \u0926\u0942\u0930 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e \u0938\u0915\u0947\u0964 \u091f\u0940\u092c\u0940 \u0915\u094b \u092a\u0942\u0930\u0940 \u0924\u0930\u0939 \u0938\u0947 \u0920\u0940\u0915 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948, \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u0907\u0938\u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0938\u092e\u092f \u092a\u0930 \u0938\u0939\u0940 \u0926\u0935\u093e \u0932\u0947\u0928\u093e \u0914\u0930 \u0915\u094b\u0930\u094d\u0938 \u092a\u0942\u0930\u093e \u0915\u0930\u0928\u093e \u091c\u0930\u0942\u0930\u0940 \u0939\u0948\u0964 \u0905\u0917\u0930 \u0906\u092a\u0915\u094b \u092f\u093e \u0906\u092a\u0915\u0947 \u0915\u093f\u0938\u0940 \u091c\u093e\u0928\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u0915\u094b \u091f\u0940\u092c\u0940 \u0915\u0947 \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923 \u0926\u093f\u0916 \u0930\u0939\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u0924\u094b \u091c\u0932\u094d\u0926 \u0938\u0947 \u091c\u0932\u094d\u0926 \u0921\u0949\u0915\u094d\u091f\u0930 \u0938\u0947 \u0938\u0902\u092a\u0930\u094d\u0915 \u0915\u0930\u0947\u0902 \u0914\u0930 \u0907\u0932\u093e\u091c \u0936\u0941\u0930\u0942 \u0915\u0930\u0947\u0902\u0964<\/p>\n\n\n\n<h2><strong>\u091f\u0940\u092c\u0940 \u0938\u0947 \u092c\u091a\u093e\u0935 \u0915\u0947 \u0909\u092a\u093e\u092f (TB Prevention in Hindi)<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>\u091f\u0940\u092c\u0940 \u0938\u0947 \u092c\u091a\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0915\u0941\u091b \u0938\u093e\u0935\u0927\u093e\u0928\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0915\u093e \u092a\u093e\u0932\u0928 \u0915\u0930\u0928\u093e \u092c\u0947\u0939\u0926 \u091c\u0930\u0942\u0930\u0940 \u0939\u0948\u0964 \u0928\u0940\u091a\u0947 \u0926\u093f\u090f \u0917\u090f \u0915\u0941\u091b \u092e\u0939\u0924\u094d\u0935\u092a\u0942\u0930\u094d\u0923 \u0909\u092a\u093e\u092f \u0905\u092a\u0928\u093e\u0915\u0930 \u0906\u092a \u0916\u0941\u0926 \u0915\u094b \u0914\u0930 \u0905\u092a\u0928\u0947 \u092a\u0930\u093f\u0935\u093e\u0930 \u0915\u094b \u091f\u0940\u092c\u0940 \u0938\u0947 \u0938\u0941\u0930\u0915\u094d\u0937\u093f\u0924 \u0930\u0916 \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/p>\n\n\n\n<h3><strong>\u091f\u0940\u092c\u0940 \u0938\u0947 \u092c\u091a\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0905\u092a\u0928\u093e\u090f\u0902 \u092f\u0947 \u0924\u0930\u0940\u0915\u0947:<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<ol><li><strong>\u092c\u0940\u0938\u0940\u091c\u0940 \u0935\u0948\u0915\u094d\u0938\u0940\u0928 (BCG Vaccine)<\/strong> \u2013 \u092f\u0939 \u091f\u0940\u0915\u093e \u0928\u0935\u091c\u093e\u0924 \u0936\u093f\u0936\u0941\u0913\u0902 \u0915\u094b \u091f\u0940\u092c\u0940 \u0938\u0947 \u092c\u091a\u093e\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u0926\u0926 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/li><li><strong>\u092e\u093e\u0938\u094d\u0915 \u0915\u093e \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0915\u0930\u0947\u0902<\/strong> \u2013 \u0905\u0917\u0930 \u0906\u092a \u0938\u0902\u0915\u094d\u0930\u092e\u093f\u0924 \u0935\u094d\u092f\u0915\u094d\u0924\u093f \u0915\u0947 \u0938\u0902\u092a\u0930\u094d\u0915 \u092e\u0947\u0902 \u0906\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u0924\u094b \u092e\u093e\u0938\u094d\u0915 \u092a\u0939\u0928\u0947\u0902\u0964<\/li><li><strong>\u092d\u0940\u0921\u093c\u092d\u093e\u0921\u093c \u0935\u093e\u0932\u0940 \u091c\u0917\u0939\u094b\u0902 \u0938\u0947 \u092c\u091a\u0947\u0902<\/strong> \u2013 \u091c\u0939\u093e\u0902 \u0938\u0902\u0915\u094d\u0930\u092e\u0923 \u0915\u093e \u0916\u0924\u0930\u093e \u091c\u094d\u092f\u093e\u0926\u093e \u0939\u094b\u0964<\/li><li><strong>\u0938\u0902\u0924\u0941\u0932\u093f\u0924 \u0906\u0939\u093e\u0930 \u0932\u0947\u0902<\/strong> \u2013 \u0907\u092e\u094d\u092f\u0942\u0928\u093f\u091f\u0940 \u092e\u091c\u092c\u0942\u0924 \u0930\u0916\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u092a\u094d\u0930\u094b\u091f\u0940\u0928, \u0935\u093f\u091f\u093e\u092e\u093f\u0928 \u0914\u0930 \u092e\u093f\u0928\u0930\u0932\u094d\u0938 \u0938\u0947 \u092d\u0930\u092a\u0942\u0930 \u0906\u0939\u093e\u0930 \u0932\u0947\u0902\u0964<\/li><li><strong>\u0936\u0930\u093e\u092c \u0914\u0930 \u0924\u0902\u092c\u093e\u0915\u0942 \u0938\u0947 \u092c\u091a\u0947\u0902<\/strong> \u2013 \u092f\u0939 \u0936\u0930\u0940\u0930 \u0915\u0940 \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u0930\u094b\u0927\u0915 \u0915\u094d\u0937\u092e\u0924\u093e \u0915\u094b \u0915\u092e\u091c\u094b\u0930 \u0915\u0930 \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/li><li><strong>\u0938\u0902\u0915\u094d\u0930\u092e\u093f\u0924 \u0935\u094d\u092f\u0915\u094d\u0924\u093f \u0915\u0947 \u0938\u0902\u092a\u0930\u094d\u0915 \u092e\u0947\u0902 \u0906\u0928\u0947 \u0938\u0947 \u092c\u091a\u0947\u0902<\/strong> \u2013 \u092f\u0926\u093f \u0915\u093f\u0938\u0940 \u0915\u094b \u091f\u0940\u092c\u0940 \u0939\u0948, \u0924\u094b \u0909\u0928\u0915\u0947 \u0935\u094d\u092f\u0915\u094d\u0924\u093f\u0917\u0924 \u0938\u093e\u092e\u093e\u0928 \u0915\u093e \u0905\u0932\u0917 \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0915\u0930\u0947\u0902\u0964<\/li><\/ol>\n\n\n\n<h2><strong>\u0928\u093f\u0937\u094d\u0915\u0930\u094d\u0937<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p><strong>\u091f\u0940\u092c\u0940 \u0915\u0947 \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923<\/strong> \u0915\u094b \u092a\u0939\u091a\u093e\u0928\u0915\u0930 \u0938\u092e\u092f \u092a\u0930 \u0907\u0932\u093e\u091c \u0936\u0941\u0930\u0942 \u0915\u0930\u0928\u093e \u092c\u0939\u0941\u0924 \u091c\u0930\u0942\u0930\u0940 \u0939\u0948\u0964 <strong>\u091f\u0940\u092c\u0940 \u0915\u093e \u0909\u092a\u091a\u093e\u0930<\/strong> \u0938\u0902\u092d\u0935 \u0939\u0948, \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u0907\u0938\u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0921\u0949\u0915\u094d\u091f\u0930 \u0926\u094d\u0935\u093e\u0930\u093e \u092c\u0924\u093e\u0908 \u0917\u0908 \u092a\u0942\u0930\u0940 \u0926\u0935\u093e\u090f\u0902 \u0932\u0947\u0928\u093e \u0906\u0935\u0936\u094d\u092f\u0915 \u0939\u0948\u0964 \u0938\u093e\u0925 \u0939\u0940, <strong>\u091f\u0940\u092c\u0940 \u0938\u0947 \u092c\u091a\u093e\u0935 \u0915\u0947 \u0909\u092a\u093e\u092f<\/strong> \u0905\u092a\u0928\u093e\u0915\u0930 \u0907\u0938 \u092c\u0940\u092e\u093e\u0930\u0940 \u0938\u0947 \u0938\u0941\u0930\u0915\u094d\u0937\u093f\u0924 \u0930\u0939\u093e \u091c\u093e \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n\n\n\n<p>\u0905\u0917\u0930 \u0906\u092a\u0915\u094b \u092f\u093e \u0906\u092a\u0915\u0947 \u092a\u0930\u093f\u0935\u093e\u0930 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u093f\u0938\u0940 \u0915\u094b <strong>\u091f\u0940\u092c\u0940 \u0915\u0947 \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923<\/strong> \u0926\u093f\u0916\u093e\u0908 \u0926\u0947 \u0930\u0939\u0947 \u0939\u0948\u0902, \u0924\u094b \u0924\u0941\u0930\u0902\u0924 \u0921\u0949\u0915\u094d\u091f\u0930 \u0938\u0947 \u0938\u0902\u092a\u0930\u094d\u0915 \u0915\u0930\u0947\u0902 \u0914\u0930 \u0909\u091a\u093f\u0924 \u091c\u093e\u0902\u091a \u0915\u0930\u0935\u093e\u090f\u0902\u0964 \u0938\u0939\u0940 \u0907\u0932\u093e\u091c \u0914\u0930 \u0938\u093e\u0935\u0927\u093e\u0928\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0938\u0947 \u0907\u0938 \u092c\u0940\u092e\u093e\u0930\u0940 \u0938\u0947 \u092a\u0942\u0930\u0940 \u0924\u0930\u0939 \u092c\u091a\u093e \u091c\u093e \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n<!--themify_builder_content-->\n<div id=\"themify_builder_content-36951\" data-postid=\"36951\" class=\"themify_builder_content themify_builder_content-36951 themify_builder tf_clear\">\n    <\/div>\n<!--\/themify_builder_content-->\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u091f\u0940\u092c\u0940 (\u0924\u092a\u0947\u0926\u093f\u0915) \u090f\u0915 \u0917\u0902\u092d\u0940\u0930 \u0938\u0902\u0915\u094d\u0930\u093e\u092e\u0915 \u0930\u094b\u0917 \u0939\u0948 \u091c\u094b \u092e\u093e\u0907\u0915\u094b\u092c\u0948\u0915\u094d\u091f\u0940\u0930\u093f\u092f\u092e \u091f\u094d\u092f\u0942\u092c\u0930\u0915\u0941\u0932\u094b\u0938\u093f\u0938 (Mycobacterium Tuberculosis) \u0928\u093e\u092e\u0915 \u092c\u0948\u0915\u094d\u091f\u0940\u0930\u093f\u092f\u093e \u0915\u0947 \u0915\u093e\u0930\u0923 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u092f\u0939 \u092e\u0941\u0916\u094d\u092f \u0930\u0942\u092a \u0938\u0947 \u092b\u0947\u092b\u0921\u093c\u094b\u0902 \u0915\u094b \u092a\u094d\u0930\u092d\u093e\u0935\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948, \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u0936\u0930\u0940\u0930 \u0915\u0947 \u0905\u0928\u094d\u092f \u092d\u093e\u0917\u094b\u0902 \u091c\u0948\u0938\u0947 \u0939\u0921\u094d\u0921\u093f\u092f\u094b\u0902, \u092e\u0938\u094d\u0924\u093f\u0937\u094d\u0915, \u0917\u0941\u0930\u094d\u0926\u0947 \u0914\u0930 \u0930\u0940\u0922\u093c \u0915\u0940 \u0939\u0921\u094d\u0921\u0940 \u0915\u094b \u092d\u0940 \u0928\u0941\u0915\u0938\u093e\u0928 \u092a\u0939\u0941\u0902\u091a\u093e \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u092d\u093e\u0930\u0924 \u092e\u0947\u0902 \u091f\u0940\u092c\u0940 \u090f\u0915 \u092c\u0921\u093c\u0940 \u0938\u094d\u0935\u093e\u0938\u094d\u0925\u094d\u092f \u0938\u092e\u0938\u094d\u092f\u093e \u092c\u0928\u0940 \u0939\u0941\u0908 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[7361],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v17.6 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>TB ke Lakshan in Hindi (\u091f\u0940\u092c\u0940 \u0915\u0947 \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923), \u0909\u092a\u091a\u093e\u0930 \u0914\u0930 \u092c\u091a\u093e\u0935 \u0915\u0947 \u0909\u092a\u093e\u092f<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"\u091f\u0940\u092c\u0940 \u0915\u0947 \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0916\u093e\u0902\u0938\u0940, \u092c\u0941\u0916\u093e\u0930, \u0935\u091c\u0928 \u0918\u091f\u0928\u093e \u0914\u0930 \u091b\u093e\u0924\u0940 \u092e\u0947\u0902 \u0926\u0930\u094d\u0926 \u0936\u093e\u092e\u093f\u0932 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u091c\u093e\u0928\u0947\u0902 \u091f\u0940\u092c\u0940 \u0915\u0947 \u0909\u092a\u091a\u093e\u0930 \u0914\u0930 \u092c\u091a\u093e\u0935 \u0915\u0947 \u0909\u092a\u093e\u092f \u0924\u093e\u0915\u093f \u0906\u092a \u0916\u0941\u0926 \u0915\u094b \u0914\u0930 \u0905\u092a\u0928\u0947 \u092a\u0930\u093f\u0935\u093e\u0930 \u0915\u094b \u0938\u0941\u0930\u0915\u094d\u0937\u093f\u0924 \u0930\u0916 \u0938\u0915\u0947\u0902\u0964\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/tb-symptoms-in-hindi\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"TB ke Lakshan in Hindi (\u091f\u0940\u092c\u0940 \u0915\u0947 \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923), \u0909\u092a\u091a\u093e\u0930 \u0914\u0930 \u092c\u091a\u093e\u0935 \u0915\u0947 \u0909\u092a\u093e\u092f\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u091f\u0940\u092c\u0940 \u0915\u0947 \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0916\u093e\u0902\u0938\u0940, \u092c\u0941\u0916\u093e\u0930, \u0935\u091c\u0928 \u0918\u091f\u0928\u093e \u0914\u0930 \u091b\u093e\u0924\u0940 \u092e\u0947\u0902 \u0926\u0930\u094d\u0926 \u0936\u093e\u092e\u093f\u0932 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u091c\u093e\u0928\u0947\u0902 \u091f\u0940\u092c\u0940 \u0915\u0947 \u0909\u092a\u091a\u093e\u0930 \u0914\u0930 \u092c\u091a\u093e\u0935 \u0915\u0947 \u0909\u092a\u093e\u092f \u0924\u093e\u0915\u093f \u0906\u092a \u0916\u0941\u0926 \u0915\u094b \u0914\u0930 \u0905\u092a\u0928\u0947 \u092a\u0930\u093f\u0935\u093e\u0930 \u0915\u094b \u0938\u0941\u0930\u0915\u094d\u0937\u093f\u0924 \u0930\u0916 \u0938\u0915\u0947\u0902\u0964\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/tb-symptoms-in-hindi\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"BookmeriLab\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"http:\/\/www.facebook.com\/bookmerilab\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"www.facebook.com\/bookmerilab\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-02-13T05:00:31+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-02-13T05:00:32+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/WhatsApp-Image-2025-02-11-at-11.25.59-AM-1-1024x512.jpg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@bookmerilab\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@bookmerilab\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/\",\"name\":\"BookmeriLab\",\"description\":\"Book Online at Certified Labs with Great Discounts\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/tb-symptoms-in-hindi\/#primaryimage\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"url\":\"https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/WhatsApp-Image-2025-02-11-at-11.25.59-AM-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/WhatsApp-Image-2025-02-11-at-11.25.59-AM-1.jpg\",\"width\":1600,\"height\":800},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/tb-symptoms-in-hindi\/#webpage\",\"url\":\"https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/tb-symptoms-in-hindi\/\",\"name\":\"TB ke Lakshan in Hindi (\\u091f\\u0940\\u092c\\u0940 \\u0915\\u0947 \\u0932\\u0915\\u094d\\u0937\\u0923), \\u0909\\u092a\\u091a\\u093e\\u0930 \\u0914\\u0930 \\u092c\\u091a\\u093e\\u0935 \\u0915\\u0947 \\u0909\\u092a\\u093e\\u092f\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/tb-symptoms-in-hindi\/#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2025-02-13T05:00:31+00:00\",\"dateModified\":\"2025-02-13T05:00:32+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/#\/schema\/person\/35bebca6c7644ba2c73ad652bbd049bf\"},\"description\":\"\\u091f\\u0940\\u092c\\u0940 \\u0915\\u0947 \\u0932\\u0915\\u094d\\u0937\\u0923\\u094b\\u0902 \\u092e\\u0947\\u0902 \\u0916\\u093e\\u0902\\u0938\\u0940, \\u092c\\u0941\\u0916\\u093e\\u0930, \\u0935\\u091c\\u0928 \\u0918\\u091f\\u0928\\u093e \\u0914\\u0930 \\u091b\\u093e\\u0924\\u0940 \\u092e\\u0947\\u0902 \\u0926\\u0930\\u094d\\u0926 \\u0936\\u093e\\u092e\\u093f\\u0932 \\u0939\\u0948\\u0902\\u0964 \\u091c\\u093e\\u0928\\u0947\\u0902 \\u091f\\u0940\\u092c\\u0940 \\u0915\\u0947 \\u0909\\u092a\\u091a\\u093e\\u0930 \\u0914\\u0930 \\u092c\\u091a\\u093e\\u0935 \\u0915\\u0947 \\u0909\\u092a\\u093e\\u092f \\u0924\\u093e\\u0915\\u093f \\u0906\\u092a \\u0916\\u0941\\u0926 \\u0915\\u094b \\u0914\\u0930 \\u0905\\u092a\\u0928\\u0947 \\u092a\\u0930\\u093f\\u0935\\u093e\\u0930 \\u0915\\u094b \\u0938\\u0941\\u0930\\u0915\\u094d\\u0937\\u093f\\u0924 \\u0930\\u0916 \\u0938\\u0915\\u0947\\u0902\\u0964\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/tb-symptoms-in-hindi\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/tb-symptoms-in-hindi\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/tb-symptoms-in-hindi\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"TB ke Lakshan in Hindi (\\u091f\\u0940\\u092c\\u0940 \\u0915\\u0947 \\u0932\\u0915\\u094d\\u0937\\u0923), \\u0909\\u092a\\u091a\\u093e\\u0930 \\u0914\\u0930 \\u092c\\u091a\\u093e\\u0935 \\u0915\\u0947 \\u0909\\u092a\\u093e\\u092f\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/#\/schema\/person\/35bebca6c7644ba2c73ad652bbd049bf\",\"name\":\"BookmeriLab's Team\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/#personlogo\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/7091933fca3f1f07b55e2096dfc58b0d?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/7091933fca3f1f07b55e2096dfc58b0d?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"BookmeriLab's Team\"},\"description\":\"A team of in-house writers &amp; expert with support from Healthcare professionals.\",\"sameAs\":[\"https:\/\/bookmerilab.com\",\"www.facebook.com\/bookmerilab\",\"https:\/\/twitter.com\/bookmerilab\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"TB ke Lakshan in Hindi (\u091f\u0940\u092c\u0940 \u0915\u0947 \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923), \u0909\u092a\u091a\u093e\u0930 \u0914\u0930 \u092c\u091a\u093e\u0935 \u0915\u0947 \u0909\u092a\u093e\u092f","description":"\u091f\u0940\u092c\u0940 \u0915\u0947 \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0916\u093e\u0902\u0938\u0940, \u092c\u0941\u0916\u093e\u0930, \u0935\u091c\u0928 \u0918\u091f\u0928\u093e \u0914\u0930 \u091b\u093e\u0924\u0940 \u092e\u0947\u0902 \u0926\u0930\u094d\u0926 \u0936\u093e\u092e\u093f\u0932 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u091c\u093e\u0928\u0947\u0902 \u091f\u0940\u092c\u0940 \u0915\u0947 \u0909\u092a\u091a\u093e\u0930 \u0914\u0930 \u092c\u091a\u093e\u0935 \u0915\u0947 \u0909\u092a\u093e\u092f \u0924\u093e\u0915\u093f \u0906\u092a \u0916\u0941\u0926 \u0915\u094b \u0914\u0930 \u0905\u092a\u0928\u0947 \u092a\u0930\u093f\u0935\u093e\u0930 \u0915\u094b \u0938\u0941\u0930\u0915\u094d\u0937\u093f\u0924 \u0930\u0916 \u0938\u0915\u0947\u0902\u0964","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/tb-symptoms-in-hindi\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"TB ke Lakshan in Hindi (\u091f\u0940\u092c\u0940 \u0915\u0947 \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923), \u0909\u092a\u091a\u093e\u0930 \u0914\u0930 \u092c\u091a\u093e\u0935 \u0915\u0947 \u0909\u092a\u093e\u092f","og_description":"\u091f\u0940\u092c\u0940 \u0915\u0947 \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0916\u093e\u0902\u0938\u0940, \u092c\u0941\u0916\u093e\u0930, \u0935\u091c\u0928 \u0918\u091f\u0928\u093e \u0914\u0930 \u091b\u093e\u0924\u0940 \u092e\u0947\u0902 \u0926\u0930\u094d\u0926 \u0936\u093e\u092e\u093f\u0932 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u091c\u093e\u0928\u0947\u0902 \u091f\u0940\u092c\u0940 \u0915\u0947 \u0909\u092a\u091a\u093e\u0930 \u0914\u0930 \u092c\u091a\u093e\u0935 \u0915\u0947 \u0909\u092a\u093e\u092f \u0924\u093e\u0915\u093f \u0906\u092a \u0916\u0941\u0926 \u0915\u094b \u0914\u0930 \u0905\u092a\u0928\u0947 \u092a\u0930\u093f\u0935\u093e\u0930 \u0915\u094b \u0938\u0941\u0930\u0915\u094d\u0937\u093f\u0924 \u0930\u0916 \u0938\u0915\u0947\u0902\u0964","og_url":"https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/tb-symptoms-in-hindi\/","og_site_name":"BookmeriLab","article_publisher":"http:\/\/www.facebook.com\/bookmerilab","article_author":"www.facebook.com\/bookmerilab","article_published_time":"2025-02-13T05:00:31+00:00","article_modified_time":"2025-02-13T05:00:32+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/WhatsApp-Image-2025-02-11-at-11.25.59-AM-1-1024x512.jpg"}],"twitter_card":"summary","twitter_creator":"@bookmerilab","twitter_site":"@bookmerilab","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/#website","url":"https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/","name":"BookmeriLab","description":"Book Online at Certified Labs with Great Discounts","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"ImageObject","@id":"https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/tb-symptoms-in-hindi\/#primaryimage","inLanguage":"en-US","url":"https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/WhatsApp-Image-2025-02-11-at-11.25.59-AM-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/02\/WhatsApp-Image-2025-02-11-at-11.25.59-AM-1.jpg","width":1600,"height":800},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/tb-symptoms-in-hindi\/#webpage","url":"https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/tb-symptoms-in-hindi\/","name":"TB ke Lakshan in Hindi (\u091f\u0940\u092c\u0940 \u0915\u0947 \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923), \u0909\u092a\u091a\u093e\u0930 \u0914\u0930 \u092c\u091a\u093e\u0935 \u0915\u0947 \u0909\u092a\u093e\u092f","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/tb-symptoms-in-hindi\/#primaryimage"},"datePublished":"2025-02-13T05:00:31+00:00","dateModified":"2025-02-13T05:00:32+00:00","author":{"@id":"https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/#\/schema\/person\/35bebca6c7644ba2c73ad652bbd049bf"},"description":"\u091f\u0940\u092c\u0940 \u0915\u0947 \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0916\u093e\u0902\u0938\u0940, \u092c\u0941\u0916\u093e\u0930, \u0935\u091c\u0928 \u0918\u091f\u0928\u093e \u0914\u0930 \u091b\u093e\u0924\u0940 \u092e\u0947\u0902 \u0926\u0930\u094d\u0926 \u0936\u093e\u092e\u093f\u0932 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u091c\u093e\u0928\u0947\u0902 \u091f\u0940\u092c\u0940 \u0915\u0947 \u0909\u092a\u091a\u093e\u0930 \u0914\u0930 \u092c\u091a\u093e\u0935 \u0915\u0947 \u0909\u092a\u093e\u092f \u0924\u093e\u0915\u093f \u0906\u092a \u0916\u0941\u0926 \u0915\u094b \u0914\u0930 \u0905\u092a\u0928\u0947 \u092a\u0930\u093f\u0935\u093e\u0930 \u0915\u094b \u0938\u0941\u0930\u0915\u094d\u0937\u093f\u0924 \u0930\u0916 \u0938\u0915\u0947\u0902\u0964","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/tb-symptoms-in-hindi\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/tb-symptoms-in-hindi\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/tb-symptoms-in-hindi\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"TB ke Lakshan in Hindi (\u091f\u0940\u092c\u0940 \u0915\u0947 \u0932\u0915\u094d\u0937\u0923), \u0909\u092a\u091a\u093e\u0930 \u0914\u0930 \u092c\u091a\u093e\u0935 \u0915\u0947 \u0909\u092a\u093e\u092f"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/#\/schema\/person\/35bebca6c7644ba2c73ad652bbd049bf","name":"BookmeriLab's Team","image":{"@type":"ImageObject","@id":"https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/#personlogo","inLanguage":"en-US","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/7091933fca3f1f07b55e2096dfc58b0d?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/7091933fca3f1f07b55e2096dfc58b0d?s=96&d=mm&r=g","caption":"BookmeriLab's Team"},"description":"A team of in-house writers &amp; expert with support from Healthcare professionals.","sameAs":["https:\/\/bookmerilab.com","www.facebook.com\/bookmerilab","https:\/\/twitter.com\/bookmerilab"]}]}},"builder_content":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36951"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=36951"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36951\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":36954,"href":"https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36951\/revisions\/36954"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=36951"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=36951"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bookmerilab.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=36951"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}